ผู้ชายตื่นฉี่บ่อยตอนกลางคืน ระวังเสี่ยง โรคต่อมลูกหมากโต

เลือกอ่าน

สะดุ้งตื่นขึ้นมากลางดึกคืนละหลาย ๆ หนเพื่อเข้าห้องน้ำ พอจะนอนต่อก็หลับยาก ตื่นเช้ามาก็เพลีย จนทำงานไม่รู้เรื่อง อาการตื่นฉี่บ่อยตอนกลางคืนในผู้ชายที่มีอายุมากขึ้น มักถูกมองข้ามว่าเป็นเพียงเรื่องธรรมชาติของคนแก่

แต่ในความเป็นจริงแล้ว นี่คือสัญญาณเตือนอันดับหนึ่งที่บ่งบอกว่าคุณกำลังเสี่ยงต่อ โรคต่อมลูกหมากโต โรคยอดฮิตที่พบได้สูงถึง 80% ในผู้ชายวัย 50 ปีขึ้นไปค่ะ วันนี้เรามาเช็กกันชัด ๆ ค่ะว่า อาการแบบไหนข้ามเส้นสัญญาณเตือนอันตราย และจะดูแลรักษาอย่างไรก่อนที่อาการจะลุกลามใหญ่โตค่ะ

ตื่นฉี่บ่อยเกี่ยวอะไรกับ “โรคต่อมลูกหมากโต”?

สาเหตุที่ทำให้ผู้ชายตื่นฉี่บ่อยตอนกลางคืนเมื่ออายุมากขึ้น เป็นเพราะว่า โรคต่อมลูกหมากโต (Benign Prostatic Hyperplasia หรือ BPH) คือภาวะที่ต่อมลูกหมากซึ่งห่อหุ้มท่อปัสสาวะส่วนต้นอยู่ มีขนาดใหญ่ขึ้นตามวัยและไป “กดเบียดท่อปัสสาวะ” ให้ตีบแคบลงค่ะ ส่งผลให้ปัสสาวะไหลไม่สะดวก ร่างกายระบายน้ำปัสสาวะออกได้ไม่หมดจนมีน้ำตกค้างอยู่ในกระเพาะปัสสาวะ ตลอดทั้งคืนกระเพาะปัสสาวะจึงเต็มไวผิดปกติ บังคับให้คุณต้องลุกตื่นขึ้นมาฉี่บ่อย ๆ นั่นเองค่ะ

ตารางเช็กระดับอาการ: ตื่นฉี่บ่อยแบบไหน เข้าข่าย “ต่อมลูกหมากโต”?

ลองมาเปรียบเทียบพฤติกรรมการขับถ่ายปัสสาวะของคุณกับตารางด้านล่างนี้ดูนะคะ ว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติหรือเริ่มส่งสัญญาณของ โรคต่อมลูกหมากโต แล้วค่ะ:

ลักษณะการปัสสาวะ	ปัสสาวะปกติทั่วไป	สัญญาณ โรคต่อมลูกหมากโต
ความถี่ตอนกลางคืน	หลับสนิทถึงเช้า หรือตื่นมาปัสสาวะแค่ 0-1 ครั้ง	ตื่นฉี่บ่อย มากกว่า 2 ครั้งขึ้นไป รบกวนการนอน
ความแรงของสายน้ำ	ปัสสาวะพุ่งแรงต่อเนื่องรวดเดียวจบ	ปัสสาวะไม่พุ่ง สายน้ำแผ่ว หรือไหล ๆ หยุด ๆ สะดุดเป็นช่วง ๆ
การเริ่มต้นขับถ่าย	ปวดแล้วเข้าห้องน้ำ สามารถปัสสาวะออกได้ทันที	ต้องยืนรอนานอึดใจใหญ่ ต้องออกแรงเบ่งกว่าจะไหลออก
ความรู้สึกหลังเสร็จ	รู้สึกโล่ง สบายตัว ปัสสาวะสุดหมดจด	รู้สึกปัสสาวะไม่สุด เหมือนค้างอยู่ และมักมีน้ำปัสสาวะหยดติ๋ง ๆ ตามมา
ความกะทันหัน	สามารถกลั้นปัสสาวะได้เมื่อยังไม่สะดวก	ปวดปัสสาวะรุนแรงกะทันหัน กลั้นลำบากมากจนแทบไปไม่ถึงห้องน้ำ

4 พฤติกรรมเสี่ยง ที่กระตุ้นให้ต่อมลูกหมากโตไว

นอกเหนือจากปัจจัยด้านอายุแล้ว พฤติกรรมเหล่านี้จะยิ่งเข้าไปกระตุ้นให้กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานระคายเคือง และทำให้กลไกของ โรคต่อมลูกหมากโต แสดงอาการรุนแรงขึ้นค่ะ:

ชอบดื่มชา กาแฟ หรือน้ำอัดลมช่วงเย็น: คาเฟอีนมีฤทธิ์ขับปัสสาวะโดยตรง ทำให้น้ำเต็มกระเพาะปัสสาวะไวขึ้นและปวดฉี่บ่อยตอนกลางคืนค่ะ
ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ: แอลกอฮอล์ทำให้เส้นเลือดขยายตัวและกระตุ้นให้ ต่อมลูกหมากโต บวมเฉียบพลัน ส่งผลให้ฉี่ติดขัดรุนแรงขึ้น
พฤติกรรมชอบกลั้นปัสสาวะ: การอั้นฉี่บ่อย ๆ ทำให้กล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะต้องทำงานหนักจนอักเสบและเสื่อมสภาพเร็วขึ้นค่ะ
ปล่อยให้มีภาวะอ้วนและทานอาหารไขมันสูง: มีส่วนทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรังภายในร่างกาย ซึ่งไปเร่งให้เนื้อเยื่อต่อมลูกหมากโต ขยายขนาดได้ง่ายขึ้นค่ะ

หากปล่อย โรคต่อมลูกหมากโตทิ้งไว้ จะเกิดอะไรขึ้น?

การตื่นฉี่บ่อยไม่ใช่แค่เรื่องน่ารำคาญนะคะ แต่หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่รักษาจนท่อปัสสาวะถูกอุดตันโดยสมบูรณ์ จะนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนอันตรายของ โรคต่อมลูกหมากโต ดังนี้ค่ะ:

ปัสสาวะคั่งเฉียบพลัน: อยู่ ๆ ก็ปัสสาวะไม่ออกเลยแม้แต่หยดเดียว กระเพาะปัสสาวะตึงเป่ง ปวดทรมานมาก ต้องหามส่งโรงพยาบาลเพื่อสวนสายยางทันทีค่ะ
ติดเชื้อและเป็นนิ่วในระบบทางเดินปัสสาวะ: ปัสสาวะที่ค้างอยู่ข้ามคืนกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อแบคทีเรีย และตกตะกอนจนกลายเป็นก้อนนิ่วในกระเพาะปัสสาวะ จนทำให้ปัสสาวะปนเลือดออกมาค่ะ
ไตวายเรื้อรัง: เมื่อน้ำปัสสาวะระบายออกไม่ได้ มันจะเอ่อล้นและไหลย้อนกลับขึ้นไปทางท่อไตและเข้าสู่เนื้อไต ทำให้ไตบวมน้ำ ระบบกรองเสีย จนเกิดภาวะไตวายเฉียบพลันหรือเรื้อรัง ซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิตได้เลยค่ะ

แนวทางการรักษาในปัจจุบัน

หากคุณรีบมาพบคุณหมอตั้งแต่เริ่มมีอาการตื่นฉี่บ่อย ปัจจุบันมีนวัตกรรมการรักษา โรคต่อมลูกหมากโต ที่ทันสมัยและเจ็บตัวน้อยมากค่ะ:

การทานยาควบคุม: คุณหมอจะให้ยากลุ่มช่วยคลายกล้ามเนื้อรอบต่อมลูกหมาก (Alpha-blockers) เพื่อให้ปัสสาวะพุ่งสะดวกขึ้นทันที หรือยากลุ่มลดขนาดต่อมลูกหมากโตค่ะ
เทคโนโลยี Rezum (พ่นไอน้ำร้อน): เป็นนวัตกรรมล่าสุดโดยใช้ไอน้ำความร้อนสูงฉีดเข้าไปสลายเนื้อเยื่อต่อมลูกหมากโต ส่วนที่อุดตันให้ฝ่อไปเอง ข้อดีคือไม่ต้องผ่าตัด ไม่มีแผล เจ็บน้อย และไม่กระทบต่อสมรรถภาพทางเพศและการหลั่งน้ำอสุจิค่ะ
การรักษาด้วยระบบ iTind: การใส่อุปกรณ์ชั่วคราวเข้าไปถ่างทางเดินปัสสาวะประมาณ 5-7 วันเพื่อให้ท่อปัสสาวะขยายตัวถาวรแล้วถอดออก รวดเร็วและปลอดภัยค่ะ
การผ่าตัดส่องกล้อง (TURP / Laser): ใช้เลเซอร์หรือกล้องขูดเนื้อเยื่อต่อมลูกหมากโต ส่วนเกินออก ในรายที่มีอาการรุนแรงหรือทานยาแล้วไม่เห็นผลค่ะ

สรุป: ผู้ชายตื่นฉี่บ่อยตอนกลางคืน ระวังเสี่ยง โรคต่อมลูกหมากโต

อาการตื่นฉี่บ่อยตอนกลางคืน ปัสสาวะไม่พุ่ง หรือต้องออกแรงเบ่ง อาจเป็นเพียงสัญญาณเริ่มต้นของระบบสมดุลร่างกายและธาตุไฟที่แปรปรวนในผู้ชายเมื่ออายุมากขึ้น แต่ก็อาจเป็นสัญญาณเตือนที่ชัดเจนของ โรคต่อมลูกหมากโต ได้เช่นกันค่ะ

จุดสำคัญที่สุดคือการหมั่นสังเกตความผิดปกติในการขับถ่ายของตัวเอง หากเริ่มมีอาการปัสสาวะไม่สุด มีน้ำปัสสาวะหยดติ๋ง ๆ หรือตื่นกลางดึกมากกว่า 2 ครั้งขึ้นไป อาจเป็นข้อบ่งชี้ว่าคุณกำลังมีปัญหาโรคต่อมลูกหมากโตอยู่นั่นเองค่ะ

หากคุณหรือคนที่คุณรักกำลังประสบปัญหาตื่นฉี่บ่อยเรื้อรัง นอนหลับไม่สนิท และไม่แน่ใจว่าอาการที่เป็นอยู่นี้เข้าข่าย โรคต่อมลูกหมากโต หรือเกิดจากสมดุลเลือดลมภายในอุ้งเชิงกรานติดขัดกันแน่ สามารถแวะเข้ามาปรึกษา หมอต้น และทีมแพทย์แผนไทยประยุกต์ได้ที่ Avatar Clinic เพื่อช่วยประเมินอาการเบื้องต้น วางแนวทางดูแลฟื้นฟูระบบไหลเวียนและปรับสมดุลจากภายในอย่างเหมาะสม พร้อมทั้งให้คำแนะนำหากมีสัญญาณอันตรายที่ควรตรวจเพิ่มเติมด้วยความใส่ใจค่ะ

สอบถามรายละเอียดหรือนัดหมายปรึกษา Avatar Clinic ได้ที่

โทร: 087-622-2223

Q&A คำถามยอดฮิตของโรคต่อมลูกหมากโต

Q1: อาการต่อมลูกหมากโต จะกลายเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากได้ไหมคะ?

A: เป็นคนละโรคกันเลยค่ะ โรคต่อมลูกหมากโต (BPH) เป็นเนื้องอกชนิดธรรมดาที่ไม่ใช่เนื้อร้าย และไม่สามารถเปลี่ยนสายพันธุ์ไปเป็นมะเร็งได้ค่ะ แต่ผู้ชายมีสิทธิ์เป็นทั้งสองโรคพร้อมกันได้ จึงควรเจาะเลือดตรวจค่ามะเร็ง (PSA) ร่วมด้วยเวลาตรวจสุขภาพประจำปีค่ะ

Q2: ถ้าไม่อยากผ่าตัด มีวิธีดูแลตัวเองอย่างไรให้หายตื่นฉี่บ่อยคะ?

A: ในรายที่อาการไม่รุนแรง สามารถปรับพฤติกรรมได้โดยงดดื่มน้ำและเครื่องดื่มทุกชนิดก่อนเข้านอน 2-3 ชั่วโมง หลีกเลี่ยงชากาแฟ และห้ามกลั้นปัสสาวะตอนกลางวันค่ะ หากทำร่วมกับการทานยาตามคุณหมอสั่ง อาการตื่นฉี่บ่อยจะลดลงอย่างเห็นได้ชัดค่ะ

Q3: กินมะเขือเทศช่วยลดขนาดต่อมลูกหมากโต ได้จริงไหมคะ?

A: สาร “ไลโคปีน” (Lycopene) ในมะเขือเทศมีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและลดการอักเสบในระบบต่อมลูกหมากได้ดีจริงค่ะ มีส่วนช่วยชะลอความเสื่อมและป้องกันไม่ให้ต่อมลูกหมากโต ไวขึ้น แต่ถ้าต่อมลูกหมากโตจนอุดตันทางเดินปัสสาวะไปแล้ว การกินมะเขือเทศอย่างเดียวจะไม่สามารถรักษาให้หายได้นะคะ ต้องใช้ยาร่วมด้วยค่ะ

ข้อมูลอ้างอิง: